Co zabrać zimą w Tatry, by przygotować się do trasy?

Jak dobrać ekwipunek do zimowej trasy w Tatrach?

Nie istnieje jeden zestaw odpowiedni na każdą zimową wycieczkę w Tatry. Innego wyposażenia wymaga spacer przetartym szlakiem w dolinie, a innego stromy, oblodzony teren wysoko w górach. Przed pakowaniem weź pod uwagę przebieg i wysokość trasy, prognozę pogody, ekspozycję oraz aktualne warunki śniegowe. Śnieg może być miękki, ubity albo zmrożony, a pod jego warstwą może znajdować się lód.

Sprawdź komunikaty dotyczące szlaków i zagrożenia lawinowego, a następnie oceń, czy masz doświadczenie potrzebne do przejścia wybranej trasy. Zimą dzień jest krótszy, tempo marszu może być wolniejsze, a warunki potrafią zmienić się wraz z wysokością. Zaplanuj zapas czasu, możliwość odwrotu i rezerwę energii. Jeśli warunki lub samopoczucie nie odpowiadają planowi, rezygnacja z wyjścia albo zawrócenie to rozsądna decyzja.

Jak ubrać się na zimową wycieczkę?

Podstawą jest ubiór warstwowy. Pierwsza warstwa, czyli bielizna, powinna odprowadzać wilgoć od skóry. Kolejna ma zapewniać ciepło, a zewnętrzna kurtka chronić przed wiatrem i opadami. Dobierz spodnie do zimowych warunków, a na stopy załóż ciepłe, nieprzemakalne buty o podeszwie odpowiedniej do terenu. Zbyt lekkie obuwie szybko przemaka i utrudnia dalszą wędrówkę.

Stuptuty ograniczają wsypywanie się śniegu do butów i osłaniają nogawki. Do plecaka włóż zapasowe skarpety, czapkę i rękawice. Dodatkowa warstwa ciepłej odzieży przyda się, gdy temperatura spadnie, marsz się przedłuży lub trzeba będzie zatrzymać się na szlaku. Mokre albo wychłodzone dłonie i stopy szybko obniżają komfort oraz sprawność, dlatego zapasowe, suche ubrania są ważnym elementem wyposażenia awaryjnego.

Światło odbite od śniegu może mocno razić, nawet gdy niebo jest zachmurzone. Zabierz okulary przeciwsłoneczne, a w warunkach wysokogórskich rozważ ciemne okulary lodowcowe z bocznymi osłonami. Odkrytą skórę twarzy chroń zarówno przed mrozem i wiatrem, jak i przed słońcem. Warto mieć też krem ochronny, szczególnie podczas dłuższego przebywania na otwartej przestrzeni.

Co spakować na łatwy szlak w dolinie?

Na łagodnej, przetartej trasie najważniejsze są ciepłe ubranie, nieprzemakalne buty oraz ochrona przed śniegiem. Jeśli szlak jest oblodzony, pomocne mogą być raczki, ale ich przydatność zależy od nachylenia i stanu podłoża. Raczki nie zastępują raków w stromym terenie, dlatego nie wybieraj sprzętu wyłącznie na podstawie nazwy lub długości szlaku. Sprawdź, jakie warunki faktycznie panują na trasie.

Do plecaka włóż termos z ciepłym napojem i kaloryczne jedzenie, które można zjeść podczas krótkiego postoju. Zimowy marsz wymaga energii, a regularne uzupełnianie płynów jest ważne także wtedy, gdy pragnienie odczuwasz słabiej niż latem. Przydadzą się również:

• mapa lub przewodnik, nawet jeśli trasę znasz z wcześniejszych wycieczek,
• naładowany telefon zabezpieczony przed zimnem,
• latarka, przydatna w razie opóźnienia powrotu,
• podstawowa apteczka i przyjmowane na stałe leki,
• dodatkowe rękawice, czapka i skarpety,
• zapasowa warstwa ciepłej odzieży.

Kijki trekkingowe mogą ułatwić marsz na łagodnym szlaku, zwłaszcza gdy niosący je turysta potrafi prawidłowo z nich korzystać. Nie zastępują jednak raków ani czekana w stromym terenie. Dobieraj je do warunków, a nie jako zamiennik sprzętu potrzebnego na wymagającej trasie.

Jaki sprzęt jest potrzebny w stromym terenie?

Na stromych, zaśnieżonych lub oblodzonych szlakach wysokogórskich mogą być potrzebne raki, czekan i kask. Raki zapewniają przyczepność, a czekan służy do poruszania się i asekuracji. Ich skuteczność zależy od dopasowania do obuwia, warunków oraz umiejętności użytkownika. Samo posiadanie sprzętu nie gwarantuje bezpieczeństwa. Przed wyjściem w trudny teren trzeba nauczyć się go używać i przećwiczyć właściwe techniki.

Wraz ze wzrostem wysokości i stromizny rośnie znaczenie doświadczenia w zimowym poruszaniu się. Jeśli nie masz odpowiednich umiejętności, wybierz łatwiejszą trasę albo skorzystaj ze szkolenia przed planowaniem wymagającej wyprawy. Raczki przeznaczone na łagodne, oblodzone odcinki nie zapewnią takiego działania jak raki w stromym terenie. Podobnie kijki trekkingowe nie zastąpią czekana, gdy charakter trasy wymaga jego użycia.

W rejonie zagrożonym lawinami potrzebne jest lawinowe ABC, czyli detektor, sonda i łopatka. Detektor pomaga zlokalizować zasypaną osobę, sonda pozwala ustalić jej położenie pod śniegiem, a łopatka służy do odkopywania. Sprzęt powinien mieć każdy członek grupy narażonej na lawiny, a wszyscy uczestnicy muszą umieć sprawnie się nim posługiwać. Samo noszenie zestawu bez znajomości procedur nie wystarcza. Sprzęt lawinowy nie zastępuje też oceny zagrożenia i świadomego wyboru trasy.

Co sprawdzić przed wyjściem w Tatry?

Przed wyruszeniem sprawdź prognozę, komunikaty o warunkach na szlakach i aktualny komunikat lawinowy. Zwróć uwagę na zmiany pogody, stan śniegu i oblodzenie, a trasę dostosuj do umiejętności całej grupy. Nie opieraj decyzji wyłącznie na relacjach z wcześniejszych dni, ponieważ warunki mogą zmienić się szybko, szczególnie na wyżej położonych i eksponowanych odcinkach.

Naładowany telefon trzymaj w miejscu chronionym przed zimnem, ale dostępnym w razie potrzeby. Zapisz numer alarmowy TOPR: 601 100 300. Mapa pozostaje ważnym wsparciem orientacji, nawet gdy korzystasz z telefonu. Przed wyjściem zostaw bliskim plan trasy oraz przewidywaną godzinę powrotu. Uwzględnij krótszy dzień, możliwe opóźnienia i czas potrzebny na bezpieczne zawrócenie.

Przedstawiony zestaw warto traktować jako punkt wyjścia, a nie listę identyczną dla każdej wyprawy. Na łatwym szlaku w dolinie priorytetem będą zimowe ubranie, solidne obuwie, zapas jedzenia i ciepły napój, a przy oblodzeniu także odpowiednie raczki. W stromym terenie wysokogórskim potrzebne mogą być raki, czekan, kask oraz doświadczenie, a przy zagrożeniu lawinowym także lawinowe ABC i umiejętność jego użycia. Najważniejsze jest dopasowanie planu i wyposażenia do warunków oraz własnych możliwości.

Źródła

• https://tpn.gov.pl/zasady-bezpieczenstwa-w-gorach
• https://tpn.gov.pl/tatry-zima
• https://topr.pl/
• https://topr.pl/ekran-faq/
• https://www.rmf.fm/styl-zycia/news,n1024211,lod-zmrozony-snieg-i-grozne-poslizgniecie-ratownicy-ostrzegaja-turystow-przed-trudnymi-warunkami.html